کتابداران فردا

تغییر، چقدر زمان نیاز دارد؟

روز گذشته نشست علمی با عنوان" بررسی محیط زیست ایران" در کتابخانه عمومی حسینیه ارشاد با حضور آقای مهندس محمد درویش، عضو هیات علمی سازمان جنگل ها و مراتع ایران با موضوع "محیط زیست ایران"، آقای دکتر مهدی زارع، خانمها مهرناز خراسانچی و مریم پاکدامن برگزار شد. این نشست شامل گفتگوی علمی، معرفی و نقد کتاب های علمی منتشره در موضوع نشست بود.


در این نشست درباره مسائل محیط زیستی و چالشهای آن بحث شد. البته نگارنده در این جلسه حضور نداشت ولی بر اساس شنیده ها، گویا آقای مهندس درویش درباره تغییر رفتار و نیز انتقال اطلاعات یک پژوهشی را مثال زده بود که شنیدنش خالی از لطف نیست.

ایشان گفته بودند که محققان در امریکا، سالها روی میمونهای یک منطقه مطالعه می کردند. به این ترتیب که برای آنها خوراکی، مثلاً میوه، می انداختند تا بررسی کنند چطور  این خوراکی ها را می خورند. به طور اتفاقی یکی از خوراکی ها از دست یک میمون داخل آب افتاد و وقتی آن را از آب بیرون آورد دید که انگار خوشمزه تر شده! و از آن به بعد، خوراکی های خود را داخل آب میکرد و بعد میخورد. بررسی محققان نشان داد که شش سال طول کشید تا کل میمونهای مورد بررسی، چنین رفتاری را از خود نشان دهند. یعنی از هم یاد گرفتند برای اینکه از آن خوراکی خود لذت بیشتری ببرند باید آن را در آب بشویند وسپس بخورند. این تغییر رفتار که آموخته شده، و شش سال هم طول کشیده بود برای محققان جالب و حیرت انگیز نمی نمود. بعداً که برای یک بررسی به جنگل دیگر رفتند، با تعجب مشاهده کردند که میمونهای آن منطقه هم غذای خود را در آب شسته، سپس میخورند. حیرت آنها از این بود که چطور این رفتار و فرهنگ، از یک منطقه دنیا به این قسمت از جهان منتقل شده است.

شاید بتوان نتیجه گرفت که اطلاعات، حد و مرزی ندارد حتی بین حیوانات. با وجود اینکه آنها وسایل ارتباط جمعی ندارند اما از ابزارهای دیگر و طبیعی و ذاتی برای انتقال رفتار و اطلاعات استفاده میکنند. از سوی دیگر، هم این اندیشه به ذهن متبادر می شود که تغییر رفتار در انسانها نیز می تواند سالها طول بکشد یا اینکه آنی باشد که این خود به عوامل گوناگونی بستگی دارد. به هرحال، انسان موجودی است صاحب تفکر که با حیوانات متفاوت است و تغییر رفتارش و شیوه اطلاع یابی اش، بسیار متنوع و بعضاً حسابگرانه می تواند باشد.

جا افتادن فرهنگی مثل کتابخانه رفتن و عادت به کسب اطلاعات و مطالعه، هم میتواند سالها به طول انجامد و هم میتواند سریع اتفاق بیفتد که خود انسان و رسانه ها نقش چشمگیری در این امر دارند. در این مورد، نیازمند صبر، زمان، برنامه ریزی دقیق و حساب شده هستیم و نمیتوان واکنشی و ضربتی انتظار تغییر رفتار و فرهنگ را داشت.

به هرحال، بر اساس اطلاعات مندرج در وب سایت کتابخانه حسینیه ارشاد، این اولین نشست علم از سری نشست های علمی سال 1392 با موضوعات مختلف علمی است که قرار است در سال آتی در واحد آموزش کتابخانه عمومی حسینیه ارشاد برگزار شود.

نویسنده : Amir Reza Asnafi : ٧:٢٩ ‎ق.ظ ; جمعه ۱٦ فروردین ۱۳٩٢
Comments نظرات () لینک دائم