کتابداران فردا

کتاب سفری: درون شهری و برون شهری

در یادداشتهای قبلی، در مورد تغییر کاربری سبدهای کتاب در اتوبوسها سخن راندیم و گفتیم دیگر این سبدها به کار نمی آیند و درون آنها می توانید زباله شکلات یا بیسکوییت یا بادام زمینی را پیدا کنید. اما دیروز صبح به صورت شگفت آوری، سبدهای کتاب اتوبوسهای بی آر تی را مملو از کتاب دیدیم! یاللعجب! باورتان نمی شود. در هر سبد، چهارتا کتاب از سخنان سعدی بود که به صورت خلاصه تهیه شده بود. ولی کسی نگاهش نمیکرد. اکثر جماعت، یا خفته بودند یا آویزان به میله اتوبوس یا مشغول غرزدن به هم که یک کم برو جلوتر! اون وسط اتوبوس که خالیه! برو جلو دیگه! تا اینکه دیروز ظهر، جستجو کردیم که با واژه کتاب اتوبوس چه چیزی دستگیرمان می شود. نتیجه زیر از سایت همشهری آنلاین به دست آمد:

((طرح کتاب اتوبوس در شکل جدید، در 2500 اتوبوس شهر تهران به اجرا در می‌آید. پیش از این در 600 اتوبوس این طرح به اجرا در آمده بود که در حال حاضر با همکاری شرکت اتوبوسرانی، تعداد اتوبوس‌ها به 2500 دستگاه رسیده است. هم‌اکنون 5 مجموعه کتاب اتوبوس شامل داستان‌های پادشاهان دوره قاجار با رویکرد تاریخی و طنز،  وزرای دوران قاجار، مجموعه دانشمندان، مجموعه داستان‌های عرفانی ایرانی از جمله حکایت‌های شیرین گلستان سعدی، آماده انتشار است. کتاب اتوبوس در 32 صفحه و در قطع پالتویی با تیراژ حدود 50 هزار نسخه در هر هفته منتشر خواهد شد.))

امروز صبح که سوار اتوبوس شدیم، دنبال این کتابها گشتیم. نبود! اگر هم بود خیلی کمتر از دیروز بود. شاید همان دیروز خدمتش رسیده بودند! ای بابا. این چه حرفیست، خدمت از ماست!

 از طرفی، دیروز در ایستگاه راه آهن تهران، یک تابلو ایستاده (استند) قرار داشت که روی آن اطلاعاتی درباره طرح کتاب در سفر نوشته بود. در این طرح، کتاب در ازای بهای آن به مشتری داده می شود تا در قطار مطالعه کند و در هنگام رسیدن به مقصد آن را تحویل دهد. اگر خواست کتاب را می خرد اگر هم نخواست، چنانچه کتاب سالم مانده باشد، پول کتاب را پس می گیرد. راستش ایده و طرح کلی، بد نیست. به هرحال یک شیوه برای ترویج مطالعه است. ولیکن بازهم یک سری نقاط مبهم در این گونه طرحها هست. اول اینکه آیا اساساً در مطرح شدن و عملیاتی شدن چنین طرحهایی کتابداران و به ویژه انجمن کتابداری ایران، بازی داده می شوند؟ از نظرات آنها استفاده می شود؟ با اینکه منبع موثقی برای رد یا اثبات این قضیه نداریم ولی به عنوان یک حدس نیمه فرهیخته، تصور می شود که خیر. چنین نباشد. حال اگر عکس این قضیه است  و کسی در جریان ماجراست میتواند ذهن ما را نسبت به این قضیه روشن کند. نکته دیگر، نوع کتابهایی است که در این طرح به مشتریان داده می شود. آیا تصور می شود حد فکر مشتریان و علاقه و نیاز اطلاعاتی آنها محدود به همان چند کتاب خیلی عمومی مثل تعبیر خواب، روانشناسی، مسائل مربوط به روابط اجتماعی و شخصی و غیره است؟ یعنی افراد جامعه فقط به این مسائل می اندیشند و بیش از این گنجایش تفکر ندارند؟ ای کاش در گزینش کتابهای عرضه شده دراین طرح دقت بیشتری می شد تا حداقل همه اقشار بتوانند نیاز خود را در سح خیلی کلی، پیدا کنند.سوال بعدی این است که آیا هنوز مطالعه را کتابخوانی می دانیم؟ آیا محملهای دیگری نیست که با جذابیت بیشتر بتواند مشتری را جذب کند و سبب افزایش آگاهی و ترویج مطالعه شود؟ اینها سوالاتی است که باید به صورت شفاف پاسخ داده شود تا خروج از یک دور باطل میسر گردد.

نویسنده : Amir Reza Asnafi : ٧:۳۸ ‎ق.ظ ; پنجشنبه ۱٩ آذر ۱۳۸۸
Comments نظرات () لینک دائم