کتابداران فردا

هنوز جا نیفتاده محو شد!

مسافران حرفه ای قطار، حتماً در ایستگاههای راه آهن، شاهد طرح کتاب در سفر بوده اند. طرحی که در آن، مسافران قادر بودند برای مطالعه در ایستگاه راه آهن یا خود قطار، کتابی را از بین کتابهای موجود در نمایشگاه، به امانت بگیرند، هزینه اش را پرداخت کنند و پس از مطالعه در همانجا یا در ایستگاه مقصد آن را استرداد کنند و مبلغ پرداختی را پس بگیرند. بگذریم که عناوین کتابها را که نگاه می کردید چنگی به دل نمیزد و بیشتر موضوعات آن در محدوده کتابهایی نظیر مردان مریخی.. و غیره و به طور کلی کتابهای زیاده از حد تصور، عامه پسند بود  و شاید بتوان گفت درصد بسیار ناچیزی با سلایق، علایق و ذائقه همه مردم مطابقت داشت، لیکن شاید کمترین فایده این قضیه، وجود عنصری به اسم کتاب در مقابل دیدگاه مسافران بود. چیزی که به نظر می رسد تقریباً از زندگی مردم خارج شده و کمتر رغبت به سوی آن می رود. دو سه هفته ای می شود که خبری از این غرفه های کتاب نیست و حتی استندهای مربوط به این طرح نیز، برچیده شده است. چه در ایستگاه مبداء و چه در ایستگاه مقصد. شاید متولیانش به این نتیجه رسیده اند نبودن به از خوب نبودن!(بدون سوگیری)

نویسنده : Amir Reza Asnafi : ۱:۱٤ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ٢۸ مهر ۱۳۸٩
Comments نظرات () لینک دائم

ذکر مصیبتی بر طرح کتاب در سفر

این سفرهای ما هم کم کم دارد به سفرهای میتی کومون تبدیل می شود! هر هفته در سفریم. تهران به سمنان. سمنان به تهران. گاهی تهران به اهواز. گاهی تهران به شیراز. گاهی هم هرجا پیش بیاید! خلاصه گفته اند که بسیار سفر باید! دیروز هم مثل همیشه و هرهفته به ایستگاه راه آهن رفتیم تا عازم سمنان شویم. از آنجا که کوله پشتی مان مملو از کتاب و کاغذ و همچنین دلارام (لب تاپ) بود، کمی نشستیم  تا استراحت کنیم که ناگهان تصویر آقای داریوش مطلبی روی تلویزیون راه آهن رویت شد! برنامه ای راجع به اقتصاد نشر بود که به مبحث کتابخوانی و کتاب ( به قول رادیو تلویزیونیها) می پرداخت. مشکلات بخش نشر، چاپ و توزیع کتاب در این برنامه مطرح شده بود و آقای مطلبی هم در این زمینه بحث می کردند. بعد از صحبتهای ایشان، مجری برنامه هم مرتبط بر افزایش فرهنگ مطالعه و کتاب و کتابخوانی تاکید می کرد. راستش را بخواهید آدمیزاد دیگر با شنیدن این دو عبارت کهیر می زند! مجریان از هرجا کم می آورند سراغ عبارتهای کتاب و کتابخوانی و افزایش فرهنگ مطالعه می روند! خاطرمان هست سه سال پیش در هتل پرسپولیس شیراز، همایش نهم و در واقع آخرین همایش سازمان مدیریت درباره کتابخانه تخصصی برگزار شده بود مجری برنامه مرتب به علاقه مندان کتاب و کتابخوانی خوشامد می گفت و خیلی هم احساس فهمیدگی و روشن فکری می نمود! حال آنکه اصلا موضوع همایش چیز دیگری بود! القصه بگذریم. داشتیم با دقت برنامه اقتصاد نشر را در ایستگاه راه آهن پیگیری میکردیم. هرچند صدای چرق چرق تخمه شکستن یک آقای نخراشیده و دارای سبیلهای از بناگوش در رفته، حواس را پرت می کرد! تا اینکه برنامه تمام شد و سری به نمایشگاه کتاب در سفر زدیم.

مروری بر کتابها کردیم. این ردیف که طالع بینی است. اینجا هم همینطور. اینجا هم کتابهای دعاست. عجبا! اینجا هم که اطلاعات مربوط به مسائل خصوصی و شخصی خانوادگی است! اوه! کتاب هری پاتر! چه جالب. ولی ضعیف ترین ترجمه آن است! بقیه اش کو؟! همین؟! فکر کردیم شاید تصور شده محدوده فکری عامه مردم همین است! در این بین یک آقایی هم به فروشنده پیله کرده بود که سر من را کلاه گذاشتی! چون کتاب ازت خریدم وقتی رسیدم مقصد خواستم کتاب را پس بدهم دیدم آنجا این کتابفروشیها نیست! از اطلاعات پرسیدم گفت که یک هفته است که جمع شده است! دیدن چهره حیران این فرد که پولش را از کف داده دیدنی بوده است حتما!

 

نویسنده : Amir Reza Asnafi : ۱٠:٥٩ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ۱٢ اسفند ۱۳۸۸
Comments نظرات () لینک دائم

کتاب سفری: درون شهری و برون شهری

در یادداشتهای قبلی، در مورد تغییر کاربری سبدهای کتاب در اتوبوسها سخن راندیم و گفتیم دیگر این سبدها به کار نمی آیند و درون آنها می توانید زباله شکلات یا بیسکوییت یا بادام زمینی را پیدا کنید. اما دیروز صبح به صورت شگفت آوری، سبدهای کتاب اتوبوسهای بی آر تی را مملو از کتاب دیدیم! یاللعجب! باورتان نمی شود. در هر سبد، چهارتا کتاب از سخنان سعدی بود که به صورت خلاصه تهیه شده بود. ولی کسی نگاهش نمیکرد. اکثر جماعت، یا خفته بودند یا آویزان به میله اتوبوس یا مشغول غرزدن به هم که یک کم برو جلوتر! اون وسط اتوبوس که خالیه! برو جلو دیگه! تا اینکه دیروز ظهر، جستجو کردیم که با واژه کتاب اتوبوس چه چیزی دستگیرمان می شود. نتیجه زیر از سایت همشهری آنلاین به دست آمد:

((طرح کتاب اتوبوس در شکل جدید، در 2500 اتوبوس شهر تهران به اجرا در می‌آید. پیش از این در 600 اتوبوس این طرح به اجرا در آمده بود که در حال حاضر با همکاری شرکت اتوبوسرانی، تعداد اتوبوس‌ها به 2500 دستگاه رسیده است. هم‌اکنون 5 مجموعه کتاب اتوبوس شامل داستان‌های پادشاهان دوره قاجار با رویکرد تاریخی و طنز،  وزرای دوران قاجار، مجموعه دانشمندان، مجموعه داستان‌های عرفانی ایرانی از جمله حکایت‌های شیرین گلستان سعدی، آماده انتشار است. کتاب اتوبوس در 32 صفحه و در قطع پالتویی با تیراژ حدود 50 هزار نسخه در هر هفته منتشر خواهد شد.))

امروز صبح که سوار اتوبوس شدیم، دنبال این کتابها گشتیم. نبود! اگر هم بود خیلی کمتر از دیروز بود. شاید همان دیروز خدمتش رسیده بودند! ای بابا. این چه حرفیست، خدمت از ماست!

 از طرفی، دیروز در ایستگاه راه آهن تهران، یک تابلو ایستاده (استند) قرار داشت که روی آن اطلاعاتی درباره طرح کتاب در سفر نوشته بود. در این طرح، کتاب در ازای بهای آن به مشتری داده می شود تا در قطار مطالعه کند و در هنگام رسیدن به مقصد آن را تحویل دهد. اگر خواست کتاب را می خرد اگر هم نخواست، چنانچه کتاب سالم مانده باشد، پول کتاب را پس می گیرد. راستش ایده و طرح کلی، بد نیست. به هرحال یک شیوه برای ترویج مطالعه است. ولیکن بازهم یک سری نقاط مبهم در این گونه طرحها هست. اول اینکه آیا اساساً در مطرح شدن و عملیاتی شدن چنین طرحهایی کتابداران و به ویژه انجمن کتابداری ایران، بازی داده می شوند؟ از نظرات آنها استفاده می شود؟ با اینکه منبع موثقی برای رد یا اثبات این قضیه نداریم ولی به عنوان یک حدس نیمه فرهیخته، تصور می شود که خیر. چنین نباشد. حال اگر عکس این قضیه است  و کسی در جریان ماجراست میتواند ذهن ما را نسبت به این قضیه روشن کند. نکته دیگر، نوع کتابهایی است که در این طرح به مشتریان داده می شود. آیا تصور می شود حد فکر مشتریان و علاقه و نیاز اطلاعاتی آنها محدود به همان چند کتاب خیلی عمومی مثل تعبیر خواب، روانشناسی، مسائل مربوط به روابط اجتماعی و شخصی و غیره است؟ یعنی افراد جامعه فقط به این مسائل می اندیشند و بیش از این گنجایش تفکر ندارند؟ ای کاش در گزینش کتابهای عرضه شده دراین طرح دقت بیشتری می شد تا حداقل همه اقشار بتوانند نیاز خود را در سح خیلی کلی، پیدا کنند.سوال بعدی این است که آیا هنوز مطالعه را کتابخوانی می دانیم؟ آیا محملهای دیگری نیست که با جذابیت بیشتر بتواند مشتری را جذب کند و سبب افزایش آگاهی و ترویج مطالعه شود؟ اینها سوالاتی است که باید به صورت شفاف پاسخ داده شود تا خروج از یک دور باطل میسر گردد.

نویسنده : Amir Reza Asnafi : ٧:۳۸ ‎ق.ظ ; پنجشنبه ۱٩ آذر ۱۳۸۸
Comments نظرات () لینک دائم